Những bạn đã viết hoặc làm nghề viết, hẳn sẽ dễ dàng lựa chọn dòng sách phù hợp để phát triển kỹ năng. Nhưng mình biết với những bạn newbie, chọn một cuốn sách phù hợp giữa hàng trăm ngàn là chuyện “đau đầu”. Có cuốn sách lại quá sức với một bạn là “trang giấy trắng”, có cuốn sách lại không đáp ứng được thông tin mà bạn ấy tìm. Đọc sách gì để viết tốt? Nhằm giúp các bạn lựa chọn những cuốn sách phù hợp cho quá trình học viết, mình gợi ý 3 dòng sách dưới đây.
Dòng sách luyện kỹ năng viết
Mỗi khi có bạn học viên hỏi mình nên đọc sách gì để viết tốt hơn, diễn đạt mượt mà trôi chảy hơn, mình thường gợi ý các đầu sách như Từ câu sai đến câu hay, Nỗi oan thì là mà, Viết từ số 0… Mình gộp chung các cuốn sách này một nhóm và tạm đặt là Sách luyện kỹ năng viết. (Lưu ý, tên gọi của các nhóm được đặt dựa theo sự phân biệt của mình và không theo một tiêu chuẩn hay quy định nào).
Với những cuốn sách thuộc nhóm này, tác giả thường đưa ra những mẹo, phương pháp, hướng dẫn để bất kỳ ai cũng có thể thực hành theo. Bạn học cách sử dụng từ ngữ sao cho chuẩn chỉnh, cách viết câu sao cho đúng, cách trình bày email sao cho phù hợp… Một số đầu sách mình gợi ý là:
– Viết từ số 0: Cuốn sách của mình vừa mới xuất bản, không đi sâu vào nghiên cứu theo hướng học thuật mà đơn giản ghi chép lại những câu chuyện viết lách. Đặc biệt, sách có đi kèm hướng dẫn, mẹo, phương pháp viết lách thú vị cùng các bài tập và 30 chủ đề viết để bạn thực hành mỗi ngày.
– Từ câu sai đến câu hay: Bạn sẽ cách viết câu đúng hoặc nhận ra những lỗi sai có trong câu, từ đó chỉnh sửa lại sao cho đúng nhất.
– Nỗi oan thì là mà: Nếu bạn yêu thích những vấn đề liên quan đến chữ nghĩa thì đừng bỏ qua cuốn sách này. Sách được viết bởi Giáo sư Nguyễn Đức Dân với nhiều công trình tâm huyết liên quan đến nghiên cứu tiếng Việt.
Hai cuốn sách mình vừa giới thiệu là Từ câu sai đến câu hay và Nỗi oan thì là mà nằm trong bộ sách Tiếng Việt giàu đẹp của NXB Trẻ. Đây là một bộ sách mình tâm đắc và luôn muốn giới thiệu cho các học viên.
– Từ điển tiếng Việt: Bạn chọn Từ điển tiếng Việt của tác giả Hoàng Phê 2003 hoặc các cuốn từ điển khác đều được. Mình nghĩ, mỗi người viết đều nên có cho mình một cuốn Từ điển tiếng Việt để tra cứu từ vựng chính xác hơn.
– Chữ xưa còn một chút này: Với mình, cuốn sách này như một cuốn từ điển thu nhỏ. Sách chắt lọc những từ Hán Việt và từ mờ nghĩa trong tiếng Việt, được đưa vào và giải thích rõ ràng, dễ hiểu.
– Cổ mỹ từ: Nếu bạn đang theo đuổi lĩnh vực viết sáng tác với những cuốn tiểu thuyết cổ đại, trung đại; hay bạn thích viết về làng quê Việt Nam ngày xưa… thì tham khảo Cổ mỹ từ. Cuốn sách là tập hợp những từ hay ý đẹp trong tiếng Việt – những từ mà ngày nay ít dùng hoặc chỉ dùng để đặt tên cho con cháu. Mình nghĩ đây cũng là một tư liệu hữu ích phục vụ cho quá trình viết sáng tác của bạn.
Dòng sách cung cấp kiến thức chuyên môn
Những cuốn sách mình vừa giới thiệu ở trên sẽ cho bạn một nền tảng viết vững chắc. Sau khi bạn đã thành thạo trong sử dụng từ ngữ, nhuần nhuyễn trong viết câu thì tiếp đến, bạn nên tìm đến các dòng sách cung cấp kiến thức chuyên môn.
Những cuốn sách này được viết bởi những chuyên gia, người nổi tiếng trong nhiều lĩnh vực như Content, Marketing hay viết lách nói chung. Chính vì vậy, kiến thức chuyên môn trong sách không chỉ hữu ích, thuyết phục mà còn đa dạng, cho chúng ta nhiều góc nhìn khác nhau.
Tùy thuộc vào mục đích hay sở thích mà bạn chọn sách phù hợp cho bản thân:
– Hơi thở con sen: Cuốn sách dành cho những bạn muốn theo đuổi nghề làm sáng tạo nội dung, được viết bởi chuyên gia Content Marketing Phùng Thái Học.
– Nghề copywriter: Nếu bạn theo đuổi nghề viết quảng cáo (copywriting) thì đừng bỏ qua cuốn sách này nhé.
– 90-20-30: 90 Bài học vỡ lòng về ý tưởng và câu chữ: Một cuốn sách hay về copywriter được trình bày dạng tranh nên dễ đọc, dễ hiểu. Với mình, đây là cuốn sách khá thú vị với những câu chuyện dễ thương.
– Nghề viết văn: Bạn thích viết văn xuôi như tản văn, truyện ngắn, truyện dài thì đây là cuốn sách bạn không nên bỏ qua. Sách được viết bởi nhà văn Uông Triều với nhiều năm sáng tác bền bỉ cùng các tác phẩm được xuất bản.
– Bước đường viết văn: Mặc dù cuốn sách này thuộc về thể loại hồi ký, tuy nhiên mình cũng liệt kê vào đây vì những câu chuyện trong sách, khát khao, bền bỉ của nhà văn với văn chương ở độ tuổi 17 cho đến khi thành danh, đều được ghi lại xúc động. Mình nghĩ, cuốn sách này sẽ tiếp thêm động lực rất nhiều cho những bạn muốn trở thành nhà văn.
– Viết cho PR: Dành cho những người làm truyền thông chuyên nghiệp: Trên thị trường hiện nay, mình rất ít thấy sách về viết PR. Và đây là một cuốn sách hiếm hoi mà mình nghĩ sẽ cần cho những bạn đang làm truyền thông doanh nghiệp.
– Content hay nói thay nước bọt: Cuốn sách đề cập về cách lập kế hoạch xây dựng content và khái niệm brief, cách rèn luyện kỹ năng sáng tạo và tổng hợp những tài liệu dành cho người làm nội dung.
– UX writing – Quyền năng tối thượng của nội dung tương tác: Bạn yêu thích viết nội dung tương tác (viết nội dung để kích thích người dùng sử dụng dịch vụ) thì đừng bỏ qua cuốn sách này.
Ngoài ra còn nhiều đầu sách khác mà mình không thể liệt kê hết. Nếu bạn muốn tìm đầu sách phù hợp, thử nghĩ xem bạn muốn đi con đường nào, muốn trở thành ai trong tương lai… rồi hãy chọn sách. Ví dụ bạn muốn làm nhà văn, chọn những cuốn sách liên quan đến nghề viết văn, viết tiểu thuyết… Hoặc bạn muốn trở thành người viết nội dung thì những cuốn sách về content sẽ là phù hợp.
Dòng sách giúp trau dồi vốn từ
Nhiều bạn thường nghĩ rằng, để viết tốt thì chỉ cần đọc sách. Điều này đúng nhưng chưa đủ.
Mình từng chia sẻ nhiều về tầm quan trọng của sách trong quá trình luyện viết. Dĩ nhiên, sách không phải chìa khóa vạn năng để biến một người viết không tốt trở thành cây viết xuất sắc. Mà đơn giản, những vốn từ, cách diễn đạt hay kiến thức có trong sách cũng sẽ giúp bạn áp dụng vào trong bài viết của mình.
Những cuốn sách văn học cho mình vốn từ phong phú, để từ đó mình đã viết Nằm nghe gió thổi sau hè và nhận được phản hồi tích cực của độc giả. Nhiều độc giả nói rằng, các bạn thích những từ mình dùng trong sách, những từ tưởng chừng như đã cũ, ít dùng mà lại giàu ý thơ.
Một số cuốn sách văn học mà mình từng đọc và yêu thích như là:
– Với độc giả thiếu nhi, bạn chọn tập thơ Góc sân và khoảng trời của Trần Đăng Khoa, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, Dế mèn phiêu lưu ký,..
– Nếu bạn thích thể loại, phong cách hoặc chủ đề nào thì tìm đọc những cuốn sách theo ý thích. Ví dụ về đề tài chiến tranh có sách Tuổi thơ dữ dội, Mưa đỏ… Hoặc thích miền Tây sông nước, bạn chọn sách của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư.
– Hoặc bạn phải lòng với giọng văn trong sáng và đậm nét chân quê thì tìm đọc những cuốn sách của tác giả Nguyễn Nhật Ánh như Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Mắt biếc…
– Những cuốn sách khác mình đã đọc và tích lũy nhiều vốn từ hay như Gió lạnh đầu mùa, Hà Nội băm sáu phố phường, Miếng ngon Hà Nội…
Với mình, các dòng sách văn học mang đến một lượng từ vựng hay và đẹp, chưa kể cách diễn đạt của những nhà văn, nhà thơ đôi khi khiến mình phải đọc đi đọc lại nhiều lần vì quá ấn tượng.
Ngoài ra, trong quá trình làm nghề biên tập sách, mình may mắn được đọc bản thảo cho nhiều tác giả, nhờ đó khám phá những từ vựng hay ho trong các cuốn sách như:
– Chuyện ngày bé của tác giả Nguyễn Minh Anh: Sách thiếu nhi với nhiều từ ngữ hồn nhiên dễ thương.
– Cậu là ánh bình minh của tôi của tác giả Giang Hải Yến: Sách tình yêu mới lớn với những câu từ đọc là rung rinh.
– Đón mình về lại của tác giả gialinh: Tập thơ chữa lành để bạn học cách trở về, bao dung với chính mình.
Nếu bạn đang đi tìm câu trả lời cho câu hỏi đọc sách gì để viết tốt, thì mình tin rằng bài viết này đã giải đáp mọi điều bạn cần. Trường hợp bạn cảm thấy rối vì mình giới thiệu quá nhiều đầu sách trong bài này, có thể bắt đầu bằng trình tự sau: Đầu tiên bạn tìm đọc các cuốn sách văn học để trau dồi vốn từ và để tâm hồn phong phú. Tiếp đến bạn lựa chọn Viết từ số 0 hoặc bất kỳ một cuốn sách luyện viết nào đó để tập luyện. Cuối cùng, bạn xác định con đường mà mình sẽ đi để lựa chọn sách về nghề content hay viết quảng cáo, viết bài PR để đọc và bổ sung kiến thức.
